PZC, 7 mei 2001

Monnikenwerk in hout van Jan Goossen

GROEDE - Houtsculpturen met een zachte vorm, een boeiende structuur en een mengeling van jaarringen zijn als een klein woud opgesteld in de Lutherse kerk in Groede. De bezoeker wordt zo uitgenodigd tussen de objecten te wandelen en deze van alle kanten te bekijken. De fraai gepolijste exemplaren, sierlijk in al hun eenvoud, zijn het resultaat van monnikenwerk van Bressiaander Jan Goossen

Centraal staat een roodgetinte sculptuur, genaamd Vrijheid, vormgegeven uit Billinga, een West-Afrikaanse houtsoort. Dit stuk hout, waarschijnlijk een aambeeldsokkel van een vergane schoener, was al honderd jaar in Breskens aanwezig. Voordat Goossen er mee aan de slag ging en het een kunstzinnige bestemming kreeg, werd het gebruikt om stokvis op te kappen. het was namelijk van een eigenaar van een viswinkel, die het buiten had gezet voor het grof vuil. De andere sculpturen zijn allemaal vervaardigd van hout uit de buurt. Alleen harde houtsoorten komen in aanmerking, maar de diversiteit is ongelooflijk; essen, iep, peer, sierkers, walnoot, cipres, plataan, vlier, christusdoorn en gouden regen. De houtbewerkingen van de twee laatst genoemde zijn opmerkelijk door de omvang van de stammen, daar deze normaliter nooit zo groot worden. Goossen heeft veel kennis opgedaan en vertelt met verve over de diverse houtsoorten, hun structuren en hun lijnenplan. "Ik probeer zoveel mogelijk het lijnenplan in het hout te volgen, tot telkens weer een andere lijn wordt geraakt: zo ontstaat een verband, eenheid en een boeiend lijnenspel."
Mooi voorbeeld hiervan is de sculptuur Beweging. Verder wordt gekeken naar de tekening van het hout; er wordt rekening gehouden met de kwarren (plaatsen, waar de takken uit de stam staken). Goossen: "Dat zijn de harten in het hout." Soms krijgen zij dan ook een betekenis, zoals in ontgroeid, waarin het de harten van de mensen zijn die je ontmoet.

 

"Schelp"

Kenmerkend voor het werk van Goossen zijn de ronde vormen en het fijne polijstwerk; waardoor de sculptuur op sommige plaatsen bijna doorzichtig wordt, zodat het licht er door valt. Ook gaten, holen en poorten als doorkijkjes maken het werk lichtvoetig. De natuurlijke kleur en structuur van het hout completeren zijn sculpturen. Zo verkleurt perenhout omdat peer ijzerhoudend is, in de loop van het jaar van heel blank naar roze door oxidatie. Dit is duidelijk te zijen bij Veldboeket. Ook is er een werk met een bijna zwart-wit stelling. Het zeer donkerbruine hout aan de binnenkant, het kernhout, heeft een blanke, zeer lichte rand, het spinthout. Door het gebruik van lijnolie, in het eindstadium, wordt de pure houttint geintensiveerd. Veel van Goossens werken hebben een dubbele betekenis, wat uit de benadering kan worden afgeleid. Zo heet het beeld, gemaakt uit een christusdoorn, Opgewekt; het verbeeldt de opstanding van Christus, maar tegelijkertijd een gemoedstoestand. Schelp en Tulp zijn twee kleinere houten beelden naar de natuur maar met een sterke eigen vormgeving.
Home