"Voordeel van hout is: het werkt altijd mee"

OORSPRONKELIJK meubelmaker van beroep en tot vorig jaar werkzaam op een jachtwerf, had Jan Goossen uit Breskens nooit gedacht dat hij nog eens een plaatsje in de kunstwereld zou veroveren. Tot zijn eigen verbazing lukte het en nog razendsnel ook. Twee beelden in de open lucht, een in Sluis en een in Breskens, behoren inmiddels tot het openbaar kunstbezit. Betonnen beelden, omdat ze regen en wind moeten weerstaan. Maar zijn grote passie is werken in hout.

Op de dijk die door Breskens snijdt en bij zwaar weer het water uit de vissershaven moet tegenhouden, staat een beeld ´Het Verwoestende Water´. Het staat er als herinnering aan de Watersnoodramp van 1 februari 1953. Twee golven sluiten dreigend een gestileerd mensfiguurtje in dat het hoofd boven water probeert te houden. Lukt niet, want het beeld is volgegooid met troep: een kapot bierglas, ijsstokjes, papiertjes, een bananeschil. De afvoer is daardoor verstopt, de gestrekte armen komen nauwelijks meer boven de vervuiling uit.
Jan Goossen, de ontwerper van het beeld, vindt het weliswaar niet leuk, maar heet is al erger geweest. "Tijdens de visserijfeesten zat het helemaal vol met afval." Hij laat het model zien waarmee hij vorig jaar de opdracht won en als amateur drie professionele kunstenaars achter zich liet. Gegoten in beton kreeg het monument gestalte, maar zijn vrouw laat er geen misverstand over bestaan. "Eigenlijk werkt hij het liefst in hout".

Abstract.
Dat is te zien. Verschillende soorten houten beelden sieren de woonkamer en het achterliggende atelier. Soms figuratief, vaker abstract. In esse-, in ebbe-, notehout tot zelfs het hout van een gouden regen toe. "Het ligt eraan wat ik te pakken kan krijgen, maar het moet in ieder geval hardhout zijn".
Zijn eerste tentoonstelling was drie jaar geleden in het streekmuseium in IJzendijke. Altijd al met hout bezig geweest, werd hij er door zijn vrouw toe aangespoord om aan de expositie "Houtsnijwerk uit eigen streek" deel te nemen. "Ik was verbaasd over de positieve reacties die ik kreeg. Ik deed het voor mijn eigen plezier, dus dat had ik helemaal niet verwacht. Het was trouwens al een verrassing toen ik binnenkwam op de opening. Ze bleken een van mijn beelden te hebben gebruikt voor het affiche"

Van het een kwam het ander en voor hij het wist stond zijn werk tentoon op de landelijke rondreizende expositie Ópen Dag Hout´, toen die in Roosendaal neerstreek. "Ik kreeg weer veel reacties en ja, dan ga je er ook zelf een beetje in geloven". Zijn deelname aan de ´Kunst, geen kunst´ tentoonstelling in Oostburg/IJzendijke vorig jaar, bracht hem in contact met Jose van Zuilekom, houdster van galerie Marquante. "Op de vraag of ik nog meer had, zei ik, kom maar eens bij me thuis kijken", vertelt Goossen.

Produktie.
Dat deed ze en ze wilde meteen van alles meenemen om in de galerie ten toon te stellen. "Maar ik zei, wacht even. Ik raakte net zonder werk. Tot dan toe had ik alles in mijn vrije uurtjes gemaakt, voor mezelf. Maar nu kreeg ik meer tijd voor meer produktie. "uiteindelijke belandde daarvan een deel op een drie maanden durende expositie die afgelopen zomer in marquante te zien was.
Intussen had het monument in Breskens zijn plaats gekregen, maar dat was niet zijn eerste beeld in de open lucht. Plaatsgenoot en collega-kunstenaar Jaap Boekhout had een jaar eerder een modelletje van Goossen laten zien in Sluis. Het was een beeld van een waternimf en het ontlokte de Sluise ambtenaar J. Naeye meteen de reactie; zoiets zou mooi staan in onze Meerminnestraat!
Aldus geschiedde. Op 19 december 1992 vond de onthulling plaats. Die kreeg nog een merkwaardig tintje, want toen het doek van het beeld werd afgehaald, bleek dat iemand er een bordje aan had gehangen met de naam ´Najade´. "Een waternimf uit de Griekse mythologie. Ik ben er nooit achter gekomen wie dat heeft gedaan. Het is trouwens weggehaald. Aan een kant wel jammer, want ik vond het best een toepasselijke naam".

Kijken
Hij mag dan amateur zijn, helemaal zonder opleiding ging het toch niet. "Ik had altijd wel creatieve ideën, maar die strandden op de uitvoering. Om die reden ben ik naar de kunstacademie in Eeklo gegaan. Ik heb er drie jaar beeldhouwen gedaan. Daar heb ik veel van opgestoken, je leert opnieuw naar dingen kijken." Uit die periode stamt zijn figuratief werk, mensfiguren die als studieobject werden gemaakt.

Zijn voorkeur gaat echter uit naar abstract. "Ik ben niet in het figuratieve doorgegaan. Zelfs als je voor honderd procent slaagt, blijft het een kopie van de werkelijkheid. het is vooral kunde in plaats van kunst. Voor mezelf vind ik meer voldoening in abstract werk. Figuren zijn niet meer herkenbaar, maar je kunt er veel meer begrippen mee uitdrukken."
Dat is ook Goossens werkwijze. Hij heeft één bepaalde gedachte en probeert die in hout vorm te geven. "Soms werk je mee met het materiaal, laat je het zijn eigen vorm geven. Maar meestal heb ik vantevoren een idee. Dat is het voordeel van hout, het werkt je nooit tegen, het werkt altijd mee. En bij heel moeilijk bewerkbaar hout is het in mijn voordeel dat ik meubelmaker ben geweest. je weet dan altijd wel een foefje om het toch voor elkaar te krijgen.